1. Kaynaklar
  2. ›
  3. Blog
  4. ›
  5. Ölçüm ve VoC
Ölçüm ve VoCCX Kaleydoskop #1

Şu 3 Müşteri Geri Bildirimi Metriğinin Ötesini İzleyin: NPS, CES ve CSAT

Prof. Dr. Kaan Varnalı ·18 Ağu 2026Yayımlanma: 18 Ağu 2026 ·2 dk okuma
BU SAYFADA
  • Müşteri Geri Bildirimi Metrikleri: CSAT, NPS ve CES
  • NPS ve CES: Kuramsal Arka Plan ve Kullanım Alanları
  • CES Ölçümü ve Yorumlanması
  • CES Ölçümünde Dengeli Puanlamanın Önemi
  • Müşteri Geri Bildirimi Metrikleri ve En İyi 2 Kutu (Top-2-Box) Yaklaşımı
  • Metrik Hesaplama ve Analiz Yöntemi

Müşteri Geri Bildirimi Metrikleri: CSAT, NPS ve CES

  • CSAT, NPS ve CES, Müşteri Geri Bildirimi Metrikleri (CFM) çatısı altındaki üç temel metriktir.
  • Farklı sektörlerdeki kurumlar bu metrikleri ihtiyaçlarına göre özelleştirerek kullanır.
  • Ölçeğin ve soru yapısının değiştirilerek bağlama uyarlandığı örneklerle karşılaşmak mümkündür.

NPS ve CES: Kuramsal Arka Plan ve Kullanım Alanları

  • CES de tıpkı NPS gibi kuramsal temeli zayıf bir metriktir. Bu metrikler çok geniş ve karmaşık bir kavramı tek bir soruyla ölçmeye ve bu ölçümle sadakati öngörmeye çalışır.
  • Literatürde bu metriklerle pazar performansı arasındaki ilişkiye dair çelişkili sonuçlar vardır.
  • Yine de uygulama kolaylıkları, sorunları gerçek zamanlı tespit edebilmeleri ve sektörel kıyaslama ihtiyacını karşılayabilmeleri nedeniyle yaygın olarak kullanılırlar.

CES Ölçümü ve Yorumlanması

  • CES, orijinal kaynağında 5 noktalı bir ölçeğe sahiptir.
  • Soru “Talebinizi gerçekleştirmek için ne kadar çaba harcadınız?” şeklindedir ve 1 (çok az çaba) ile 5 (çok fazla çaba) arasında puanlanır.
  • Soru kalıbında önemli olan, zihinsel yönlendirmeye yol açan zor ve kolay ifadelerinden kaçınmak ve harcanan çabayı sormaktır. Farklı soru kalıpları ve ölçeklerle elde edilen CES ölçümlerini karşılaştırmak doğru değildir.
Editörün notuBu yazı, 1 (çok az çaba) ile 5 (çok fazla çaba) arasında puanlanan orijinal CES sorusunu anlatıyor. CES rehberimiz bu sürümü ve CES 2.0'da kullanılan 1–7 katılım ölçeğini ele alıyor.CES rehberini okuyun →

CES Ölçümünde Dengeli Puanlamanın Önemi

  • Soruyu zor ya da kolay üzerinden sormak yanıtları etkiler. Ne kadar zor olduğunu sorarsanız yanıtlar zor ucuna doğru kayar.
  • Ne kadar kolay olduğunu sorarsanız yanıtlar kolay ucuna doğru kayar. Kullanılan ölçekte önemli olan, ölçeğin simetrik olmasıdır.
  • Deneyimini ne zor ne de kolay olarak niteleyen bir müşterinin ölçeğin ortasındaki seçeneği işaretleyebilmesi önemlidir.

Müşteri Geri Bildirimi Metrikleri ve En İyi 2 Kutu (Top-2-Box) Yaklaşımı

  • Müşteri geri bildirimi metriklerini hesaplamada en iyi 2 kutu yaklaşımı sadakati daha iyi öngörür.
  • En iyi 2 kutu yaklaşımı, ortadaki seçenekleri göz ardı ederek uç yanıtları (örneğin kolay ya da zor) hesaplar. NPS Destekçi ve Kötüleyen kategorilerini, CES ise Düşük Çaba ve Yüksek Çaba kategorilerini kullanır. Bu hesaplama yöntemi, endeksli ya da endekssiz ölçek ortalamasına göre daha güvenilir sonuçlar verir.

Metrik Hesaplama ve Analiz Yöntemi

  • Bir metriği açıklamak ya da öngörmek için geliştirilen analitik modelin analizi, metriğin hesaplanma yaklaşımına uygun olarak belirlenmelidir.
  • Bir metrik en iyi 2 kutu yöntemiyle hesaplanıyorsa, bu metriği iyileştirmek için insanların alt kategori üyeliğinden üst kategori üyeliğine geçmesi gerekir. Bu geçişi sağlayan etkenleri doğrusal regresyona dayalı bir analizle belirlemek mümkün değildir.
  • Bir metriğin hesaplanma biçimiyle uyumsuz bir analiz yöntemi kullanırsanız sonuçlarınız yanıltıcı olur.

Bu yazı ilk olarak Cloud4Feed CX Kaleydoskop Yıllığı 2024'te yayımlandı ve burada yazarın kaleme aldığı haliyle yer alıyor. Bölüm 1/8

Sonraki: Kötü Bir Deneyim İyiye Nasıl Çevrilir ve Güven Nasıl Yeniden Kazanılır? →
BU YAZININ ARKASINDAKİ PLATFORM

Anketler

Doğru soruyu doğru kişiye, dakikalar içinde sorun.

Modülü keşfedin →
İLGİLİ REHBERLER
Prof. Dr. Kaan Varnalı
Prof. Dr. Kaan Varnalı Davranış Bilimci, Araştırmacı, Danışman, Yazar Konuk yazar · CX Kaleydoskop Yıllığı
Ölçüm ve VoC

CX Kaleydoskop'tan diğer yazılar

Seriyi görün →
BLOG
Müşteri DeneyimiCX Kaleydoskop #2

Kötü Bir Deneyim İyiye Nasıl Çevrilir ve Güven Nasıl Yeniden Kazanılır?

Çevrimiçi yorumlardan şikâyetlere, olumsuz bir müşteri deneyimini nasıl fark edersiniz ve empati, dürüstlük ve takiple nasıl tersine çevirirsiniz?

Ayşe Bengi Özçelik · 7 Tem 2026 · 3 dk okuma
BLOG
Müşteri DeneyimiCX Kaleydoskop #3

Müşteri Deneyimi Yolculuğu Tasarımı

Bir yöntem ve süreç olarak müşteri deneyimi yolculuğu: yolculuk verisi nasıl okunur, doğal hissettiren deneyimler nasıl tasarlanır ve etik nasıl korunur?

Uğur Özmen · 26 May 2026 · 2 dk okuma
BLOG
Müşteri DeneyimiCX Kaleydoskop #4

Çok Kanallı Müşteri Deneyimi

Müşteriler çok kanallı bir deneyimden ne bekliyor, birbirine bağlı sistemler onları her temas noktasında nasıl tanıyor ve bunun güven ve sadakate etkisi.

Kahraman Gül · 14 Nis 2026 · 2 dk okuma

Bunu uygulamaya koymaya hazır mısınız?

Sektörünüze ve ekibinize göre hazırlanmış 30 dakikalık bir tanıtım.

Demo Talep Et → Satış Ekibiyle Görüş
↺Döngü kapandı
Görev ekip tarafından kapatıldı
Görev #4821 atandı · Operasyon · SLA 48 saDöngü kapandı ✓
Kurulum randevuları: düzeltilirse +2,1 NPS
Cloud4Feed
Platformun tamamını görün →
GERİ BİLDİRİM KAYNAKLARI
Anketler İtibar Yönetimi ve Sosyal Dinleme Çağrı Kalitesi İzleme Ürün ve Rekabet Analizi
AI DESTEKLİ ETKİLEŞİM
WhatsApp Diyalog Bazlı Anketler Voice AI Telefon Anketleri ReActivate — Akıllı Müşteri Geri Kazanımı
İÇGÖRÜ VE ANALİTİK
Konuşma ve Metin Analitiği AI İçgörüleri ve Tahmine Dayalı Analitik
Tüm çözümleri görün →
ÇÖZÜM ALANLARI
Müşteri Deneyimi Çalışan Deneyimi Pazar Araştırması
SEKTÖRE GÖRE
Perakende ve E-Ticaret Turizm ve Seyahat Finans ve Sigorta Otomotiv Telekom Sağlık Enerji ve Altyapı Hizmetleri Kamu Sektörü
DEPARTMANA GÖRE
Pazarlama Müşteri Deneyimi Departmanı Müşteri Hizmetleri İnsan Kaynakları Ürün Yönetimi Pazar Araştırması
Müşteriler
Kaynaklar
BlogCX, EX ve araştırma üzerine fikirler ve uygulamalar.→RehberlerNPS, CSAT, CES ve diğer metrikleri ölçme ve harekete geçirme rehberleri.→Raporlar ve E-kitaplarÖzgün araştırmalar, ücretsiz.→
Müşteri hikâyeleri →Tüm kaynaklara göz atın →
Fiyatlandırma
Neden Cloud4Feed?Beş ayrı araç yerine tek platform. HakkımızdaKim olduğumuz ve neye inandığımız. İş OrtaklığıCloud4Feed'i satın, uygulayın ya da entegre edin. İletişimSatış, destek ya da ekibimizle görüşün.
Demo Talep Et
Platformun tamamını görün →
GERİ BİLDİRİM KAYNAKLARI
Anketler İtibar Yönetimi ve Sosyal Dinleme Çağrı Kalitesi İzleme Ürün ve Rekabet Analizi
AI DESTEKLİ ETKİLEŞİM
WhatsApp Diyalog Bazlı Anketler Voice AI Telefon Anketleri ReActivate — Akıllı Müşteri Geri Kazanımı
İÇGÖRÜ VE ANALİTİK
Konuşma ve Metin Analitiği AI İçgörüleri ve Tahmine Dayalı Analitik
Tüm çözümleri görün →
ÇÖZÜM ALANLARI
Müşteri Deneyimi Çalışan Deneyimi Pazar Araştırması
SEKTÖRE GÖRE
Perakende ve E-Ticaret Turizm ve Seyahat Finans ve Sigorta Otomotiv Telekom Sağlık Enerji ve Altyapı Hizmetleri Kamu Sektörü
DEPARTMANA GÖRE
Pazarlama Müşteri Deneyimi Departmanı Müşteri Hizmetleri İnsan Kaynakları Ürün Yönetimi Pazar Araştırması
Müşteriler
Kaynaklar
BlogRehberlerRaporlar ve E-kitaplar
Müşteri hikâyeleri →Tüm kaynaklara göz atın →
Fiyatlandırma
Neden Cloud4Feed?Beş ayrı araç yerine tek platform. HakkımızdaKim olduğumuz ve neye inandığımız. İş OrtaklığıCloud4Feed'i satın, uygulayın ya da entegre edin. İletişimSatış, destek ya da ekibimizle görüşün.
Demo Talep Et
Paylaş
Paylaş

Yeni rehberler ve araştırmalar, ayda bir.

Satış e-postası yok. İstediğiniz zaman abonelikten çıkın.

Bilgilerinizi talebinize yanıt vermek için kullanırız. Gizlilik Politikamızı inceleyin.

Cloud4Feed

Insights. Connect. Growth.

hello@cloud4feed.com İstanbul, Türkiye

Platform

Platforma Genel Bakış Anketler İtibar Yönetimi ve Sosyal Dinleme Çağrı Kalitesi İzleme Ürün ve Rekabet Analizi WhatsApp Diyalog Bazlı Anketler Voice AI Telefon Anketleri ReActivate — Akıllı Müşteri Geri Kazanımı Konuşma ve Metin Analitiği AI İçgörüleri ve Tahmine Dayalı Analitik

Çözümler

Müşteri Deneyimi Çalışan Deneyimi Pazar Araştırması Perakende ve E-Ticaret Turizm ve Seyahat Finans ve Sigorta Otomotiv Telekom Sağlık Enerji ve Altyapı Hizmetleri Kamu Sektörü

Ekipler

Pazarlama Müşteri Deneyimi Müşteri Hizmetleri İnsan Kaynakları Ürün Yönetimi

Kaynaklar

Blog Rehberler Raporlar ve E-kitaplar Müşteriler

Şirket

Neden Cloud4Feed? Hakkımızda İş Ortaklığı İletişim Fiyatlandırma
© 2026 Acsight İş Çözümleri Araştırma ve Danışmanlık A.Ş. Tüm hakları saklıdır.
Demo Talep Et Gizlilik Politikası ve KVKK Aydınlatma Metni Kullanım Koşulları Çerez Politikası